Als toerist mee op bedevaart naar Ulicoten

Olga Veldhuizenbernardus1

 

Kamperend in Alphen las ik wel eens over een Bernardusbedevaart, maar pas dit jaar was ik er 20 augustus nog, zodat ik mee kon doen.
Vanuit mijn geloof weet ik, dat deze heilige een klooster in Clervaux stichtte, maar hoe zat het verder!
Op een los blad bij De Runstoof staat dat Ulicoten bekend werd door een houten beeldje van de H. Bernardus, sindsdien wordt hij aangeroepen om te helpen bij jicht, reuma en veeziekten. Het beeldje werd gemaakt in de 15e eeuw en verfraaid in 1656. Maar of toen ook al een bedevaart naar deze plek ontstond of dat iedereen persoonlijk er heen trok, geen idee. Wel vertelde iemand mij, dat in de Tweede Wereldoorlog, bij alle ge- en verboden van de Duitsers, deze pelgrimstocht bleef en dat was toen een welkome afleiding. Kennelijk is daarna dit gebruik gestopt tot de heemkundekring in Alphen, Carel de Roy, 6 jaar geleden het weer in ere herstelde en andere heemkringen mee gingen doen.
Mij werd verteld, dat de “lopers” er flink de pas in zouden zetten, dat tempo kon ik niet bijhouden. Er gloorde hoop, want er reed een huifkar mee. Op Boerendag schoot ik Wim aan en ja, ik kon mee in die kar. Zondag ervoor hoorde ik ook nog, dat ik er alleen in zou zitten, maar er waren 2 dames, die me gezelschap kwamen houden.
En gezellig werd het!
bernardus2Op 20 augustus kwamen steeds meer mensen het Binckplein in Alphen op, om van daar de “Beverweg” samen te gaan lopen. Tegen 5 uur kwam de tractor, met Wim in de cabine, de huifkar erachter, ook aan. Wij, als drie-eenheid, kropen in de huifkar en de 16 lopers stelden zich voor de kar op en daar gingen we. Wij met Wim over de Chaamse weg en de lopers binnendoor. Gezamenlijk gingen we de Ulicotensebaan op, een zandweg, die door alle regenbuien van de afgelopen dagen nu niet zo mooi geplaveid was. De lopers moesten de plassen zien te ontwijken en liefst de modder ook en Wim ging proberen, met de tractor, ertussendoor te laveren. Wij bleven in de kar heerlijk droog, maar moesten ons, door al dat gehobbel via allerlei kuilen, zien “zittend” te houden. Er waren veiligheidsriemen, die we niet gebruikten.
Bij het Hogehuis of Gaarshof mochten de lopers wel, maar de tractor niet, over privé terrein. Ik zag die naam Gaarshof al eens op de bus staan en dacht dan aan een extra halte bij b.v. een verzorgingshuis,
Nu bleek het een onderkomen van mensen, die zelf geen huis hebben. Uit het bos dook later de groep lopers weer het modderpad op, nog een klein stukje verder en er werd gestopt om wat te eten en te drinken. Het mais stond flink hoog, er werd dankbaar gebruik van gemaakt, ieder op zijn/haar beurt dook er even in! Onderweg was dat ook al gebeurd, maar die mensen moesten toen “benen maken” om ons in te halen. Gegeten en gedronken, de stoet ging weer verder.
In de verte stond de groep van Ledevaert, heemkring Chaam, ons op te wachten, de onze sloot zich erbij aan. Toen ook de mensen van Amalia van Solms uit Baol ons hadden begroet op de Maaykant, wij uit de huifkar waren geklommen om het laatste stuk mee te lopen, was de groep inmiddels aardig groot. Aan het einde van die straat moesten we wachten, waarop, ik als nieuwsgierig aagje wilde dat weten en liep naar de hoek. Daar stonden 2 gilden opgesteld, die van Chaam en Alphen, werd me verteld. Zij kwamen ons met veel tromgeroffel tegemoet om ons naar en in de kerk te begeleiden. Ik vond dat een plechtig geheel, die mooie kleding erbij met pluimen, die wapperden in de wind!
Als ik goed telde was er een H. Mis met “zes heren”, heel deftig. 
Aan het begin van de kerkdienst werd iets over de H. Bernardus verteld: geboren in 1090 trad hij in 1112 in een klooster van de Cisterciënzers en later stichtte hij voor die orde nog een klooster in Clairvaux, hij werd geroemd als o.a. prediker, schrijver, hervormer en vredestichter. Hij stierf in 1153.
Het koor van deze kerk had mooie liederen ingestudeerd. Bij de offergang stonden 2 jonge gildeleden, die ieder een prentje als herinnering aanboden met een tekst van Bernardus zelf, als motto tijdens dit octaaf ”Wandel als kinderen van het licht”.
Wat mij imponeerde was iets aparts bij de consecratie, vlak voor het opheffen van zowel de hostie als de beker wijn, werd er op een trom geslagen en met een vendel gezwaaid. Na afloop was er nog een relikwieverering voor liefhebbers.
Daarna moest er worden gekozen, of je ging in de rij staan voor koffie met koek of je ging naar buiten het vendelzwaaien bekijken.
Voor elk wat wils, de priesters kozen voor de gilden, die zie je niet elke dag! De pelgrims hadden niet veel tijd, zowel voor de fietsers als voor de lopers werd een vertrektijd doorgegeven. Ik zag al rap de 6 fietsers richting Alphen rijden en Wim stond ons met tractor en huifkar ook al op te wachten.
Ja, wat kan ik vertellen over de terugtocht! De modder en de plassen waren intussen niet verdwenen, zulke wonderen doet Bernardus niet! 
Ik heb grote bewondering voor de lopers, die probeerden droge voeten te houden, terwijl het steeds donkerder werd. Er waren er met zaklantarens en de grote lichten van de tractor deden goed werk. Zo langzaamaan doemde het silhouet van Alphen voor ons op,
De Baarlese weg lonkte ons toe als een verlichtte ketting!
Er werd in de huifkar nog een plan gesmeed voor komend jaar, ik hoop er bij te zijn. Op het Binckplein werd Wim vele malen de hand geschud, hij die ons goed had begeleid.

 

bernardus1a

 

Heemkundekring
"Carel de Roy"

Gevestigd in: 
Oudheidkundig 
         Streekmuseum.

Postadres:
Baarleseweg 15,
5131 BA Alphen N.B.



Oudheidkundig
Streekmuseum

Bezoek- en postadres:
Baarleseweg 1,

5131 BA Alphen N.B.

streekmuseumalphen.nl/

Facebook

Wilt u op de hoogte blijven van de activiteiten van de Heemkundekring, klik dan op de "Vind ik leuk" knop.